Webspecials: Hè, we kunnen weer uitademen!

Nancy (39) kijkt terug op een vervelende zomer. Geen geld, geen weer. Maar de vooruitzichten voor de herfst zijn gelukkig beter. Dankzij haar eigen positieve instelling!

Tekst: Rianne Bergsma

Het was een pittige zomer, vond ik. Niet alleen vanwege het slechte weer. En ook niet per se omdat het zo lang duurde voor de scholen weer begonnen. Maar vooral omdat mijn man Jim en ik financieel erg krap zaten. We zijn allebei zzp’ers, zelfstandigen zonder personeel. Hij heeft een klusbedrijfje, ik doe naai- en verstelwerk. Jim kan niet zo goed werken voor een baas en is op zijn best in zijn eentje. Ik kan het naaiwerk goed combineren met de zorg voor onze twee kinderen. We doen het al acht jaar zo en het is geen vetpot, maar toch komen we meestal wel rond. Alleen was het dit jaar opeens wel erg stil. Dat is altijd zo in de zomer, maar dat er echt níemand belde en níemand met verstelwerk langskwam, dat was nieuw. En eng. We hadden wel een buffertje, maar het is niet fijn om dat te zien wegsmelten aan vaste lasten. Jim heeft een kast op maat gemaakt, ik een bruidsjurk. En dat waren dan ook meteen onze grootste opdrachten in twee maanden. Totale opbrengst: 1200 euro.

Als zelfstandige is dat het risico dat je draagt. Maar het betekende wel dat we het even heel zuinig aan moesten doen. En uitgerekend tijdens een vakantie hakt dat erin. Als de kinderen gewoon naar school gaan, zitten we een bepaald ritme. Dan vind ik het makkelijk om zuinig boodschappen te doen en niet te veel uit te geven. Maar vakantie is toch anders. Om te beginnen zijn de kinderen de hele dag thuis. Je hoort net iets sneller: ’Ik verveel me zo’ of ’Mag ik wat lekkers?’ En ik mag de moestuin dan leuk vinden, mijn zeven- en negenjarige hebben het na een kwartiertje wieden al gezien. En er zijn grenzen aan hoe lang ze de bieb, skaten of fietsen leuk vinden. Ik merkte hoe lastig ik het vond om steeds nee te moeten zeggen. ’Nee’ tegen een ijsje kopen, want voor dat geld lag er thuis een heel pak in de koelkast. Maar ook ’nee’ tegen een paar vrolijke slippers, omdat mijn dochter nog slippers had die ze paste. Daar moest ik zelf ook wel even van slikken, dan zeven euro voor een paar slippers al een te grote uitgave was. Dat drie euro op de kermis echt helemaal niets voorstelt. En dan het de stemming zo drukte.

Geld maakt niet gelukkig, maar…

Mensen zeggen wel eens: ’Geld is niet het belangrijkste’. Maar Jim werd somber en zenuwachtig van het gebrek aan werk. En ik dacht: hoe halen hij en ik meer klanten binnen als we geen geld heb om een advertentie in het plaatselijk sufferdje te zetten? We konden gewoon geen kant op! Ik zeg niet dat geld per se gelukkig maakt, maar er te weinig van hebben - daar word je ook niet blij van. Ik stond op en ging naar bed met een knoop in mijn maag. Jim was stilletjes en liep rond met donkere kringen onder zijn ogen. Het was zuur voor de kinderen om al hun vriendjes op vakantie te zien gaan. Wij zijn bij wijze van vakantie een weekje naar familie in Zeeland geweest. Petweer, dus van strand en fietsen kwam niet veel. En dan wordt het toch moeilijk om de kinderen leuk bezig te houden. Een dagje pretpark konden we niet betalen, ook de bios was te duur. Het rare is dat alles wat geen geld kost alleen maar leuk is als het vrijwillig is. Wandelen, hut bouwen, takken voor in de vuurkorf verzamelen - het klinkt heerlijk. Maar als zelfs een frietje kopen financieel al pijn doet, voelen al die ’gratis buitenactiviteiten’ toch al snel armoedig. Ik wilde de kinderen niet meegeven dat geluk te koop is, maar het voelde toch rot toen er nooit eens iets voor hen af kon. Het was op een gegeven moment echt curry met bruine bonen in plaats van met vlees maken, om hen geld voor het zwembad te kunnen geven. Voor mezelf vond ik het niet erg om superzuinig te leven, maar voor hen vond ik het zielig. Ik had het gevoel dat ik ze tekort deed. Toen ik de lekker bruine buurkinderen thuis zag komen en mijn verregende witte kids er naast zag staan, voelde ik me schuldig. Omdat wij ze niet zo’n vakantie konden geven. En omdat wij op dat moment gewoon echt arm waren. Er zaten niet eens nieuwe schooletuis in.

Moeten we ons ’noodfonds’ aanspreken?

Ik heb veel wakker gelegen, deze zomer. Wat als het niet aantrok? Wanneer hakte je de knoop door om willekeurig wat voor werk te gaan zoeken? We moesten tenslotte voor de kinderen zorgen. Hypotheek, schoolgeld, verzekeringen - het ging echt niet over geld om eens lekker van te gaan shoppen. De vaste lasten waren al zwaar genoeg. Maar wat zou het met ons doen? Ik had Jim onder een baas al een paar keer eerder diep ongelukkig zien worden. Het was niets voor hem. Als zelfstandige werkte hij fluitend tachtig uur per week, als hij maar zelf kon bepalen hoe iets werd gedaan. En als ik buiten de deur ging werken, hoe gingen we dat dan doen met de kinderen?

Om mijn zenuwen te bedwingen, ben ik verder gaan bezuinigen. Dan had ik tenminste wat te doen. Nog mee aanbiedingen af fietsen (lang leve de vrieskist!). Ander telefoon- en internetabonnement. Een paar verzekeringen eruit, omdat de kans klein was dat we die nodig zouden hebben. Spullen die we niet meer gebruikten, heb ik op Marktplaats gezet. En we hebben tegen betaling twee keer twee weken op een buurhond gepast, toen de baasjes op vakantie waren. Enig voor de kinderen, omdat het afleiding en speelplezier bood. En een uitstekend excuus voor lange wandelingen om een middag mee stuk te slaan. Leuk voor de honden om niet naar een druk asiel te hoeven, maar gewoon in een gezin te zijn. En voor vijf euro per dag had ik er best het extra zuigen en dweilen voor over. Die 140 euro konden we heel goed gebruiken, omdat we enorm aan het interen waren op ons spaargeld.

Als je nergens op kunt terugvallen, krimpt je hart echt ineen als je je noodfonds moet aanspreken. Het was in acht jaar nog niet gebeurd, dat het ’nood’ was. Ik kon echt misselijk worden als ik naar de afschriften keek. Het geld wat op de spaarrekening stond, dat was altijd mijn gemoedsrust geweest. En er was me veel aan gelegen om weer wat gemoedsrust te krijgen.

Supertrots!

En dat is gelukt. Door links en rechts te bezuinigen en op andere manieren geld binnen te halen, begonnen we financieel toch een beetje in te lopen. Ook omdat Jim er wat tuinonderhoud bij was gaan doen, om wat om handen te hebben. En die mensen waren zo tevreden over hem - hij werkt altijd heel netjes - dat ze vroegen of hij niet ook zo’n blokhut voor hen wilde neerzetten. Wat-ie natuurlijk graag deed. Waarop hun buren informeerden of hij eens een offerte voor een dakkapel en het aftimmeren van een zolder wilde maken. Hij kwam nog net niet dansend thuis. Ook bij mij trok het aan. Een van mijn vaste klanten had stevig geshopt en kwam langs om alles op maat te laten maken. Iemand vroeg me om haar gordijnen te maken. En een paar andere klanten kwamen langs om dingen uit te laten leggen, vanwege een paar extra vakantiekilo’s. Het was beslist niet zo dat we meteen uit de zorgen waren, maar er zat weer beweging in. Ik sliep al een stuk beter ’s nachts. En Jim zat meteen veel beter in zijn vel, nu hij weer wat te doen had. En als Jim zich goed voelt, haalt hij op een of andere manier makkelijker klussen binnen. Het lijkt wel iets psychologisch: bij te weinig werk blokkeert hij. Maar als het eenmaal loopt, dan loopt het ook meteen weer lekker en kletst hij er zo twee nieuwe klussen bij.

Zo hebben we het noodfonds kunnen aanvullen en staan we inmiddels ook op de rekening courant weer in het zwart. Ik ben supertrots dat ons dit is gelukt. En hoe groot de verleiding ook is om nu verder te buffelen en te potten, ik heb zo bezuinigd dat er een potje is om eens gek mee te doen. Had het me twee maanden geleden gevraagd, dan had ik gezegd dat ik er niet aan moest denken. Maar ik denk toch dat het goed is om er even tussenuit te gaan. Als beloning voor het aanpakken van onze problemen. En ook wel als goedmakertje voor de kinderen, die niet zo’n leuke zomervakantie hebben gehad. Door het weer en doordat er niets kon. En door onze zenuwen, waar ze natuurlijk ook wel wat van hebben meegekregen. Daarom gaan we in de herfstvakantie een paar dagen weg. Goedkoop hotelletje buiten de stad. Twee dagen Parijs, want de kinderen vinden een stad ontdekken leuk. En daarna nog twee dagen Euro Disney, wat algehele hysterie opleverde, want daar zeuren ze al jaren om.

Ik ben blij dat het kan. En ook wel blij dat ik de moed heb om het geld uit te geven. Want na een tijdje zo krap te hebben gezeten, voelde het toch als een heel bedrag. Maar ik wil niet in een kramp schieten en door blijven schrapen nu dat niet meer hoeft. Ik hou mezelf voor dat ik vertrouwen moet hebben. Mijn werk zit weer op het niveau van voor de vakantie, soms zelfs iets daarboven. De feestdagen komen eraan, dan heb ik vaak ook wat extra naaiwerk. Jim is de komende tijd onder de pannen en vraagt intussen alvast rond voor daarna. Dat vindt hij moeilijk, maar hij doet het nu wel. En het levert vast wel iets op. We moeten er gewoon maar het beste van hopen. Het is nu het moment om even uit te ademen, nu dat weer kan.